Matura rozszerzona z języków obcych 2026: włoski, francuski, hiszpański i rosyjski - analiza arkuszy

Najważniejszy wniosek z tych arkuszy jest prosty: sama znajomość słówek nie wystarcza. W maturze rozszerzonej z języków obcych trzeba było rozumieć sens wypowiedzi, odróżniać fakt od opinii, pilnować kontekstu i bardzo dokładnie czytać polecenia.

To był typ arkusza, w którym uczeń mógł znać dużo słów, a mimo to tracić punkty przez pośpiech, niedoczytanie warunku albo zbyt szybkie dopasowanie odpowiedzi.

Analiza dotyczy przesłanych arkuszy maturalnych na poziomie rozszerzonym z języka włoskiego, francuskiego, hiszpańskiego i rosyjskiego oraz dołączonych transkrypcji nagrań. Nie podaję tutaj klucza odpowiedzi ani gotowych rozwiązań, bo nie został dołączony klucz oceniania.

Arkusze można znaleźć także tutaj: arkusze z języków obcych na poziomie rozszerzonym.

Wspólny układ arkuszy

W każdym z analizowanych arkuszy pojawiło się 10 zadań. Do zdobycia było 60 punktów, a czas pracy wynosił 150 minut.

• Zadania 1-3 sprawdzały rozumienie ze słuchu. Nagrania były odtwarzane dwukrotnie.
• Zadania 4-6 sprawdzały rozumienie tekstów pisanych, w tym dopasowywanie informacji, uzupełnianie luk i pracę z dwoma tekstami.
• Zadania 7-9 sprawdzały znajomość środków językowych, czyli gramatykę i leksykę w kontekście.
• Zadanie 10 wymagało napisania wypowiedzi od 200 do 250 wyrazów w wybranej formie.

Co było w arkuszu z języka włoskiego?

W części ze słuchania pojawiły się teksty o spotkaniu z młodym wilkiem, teatralnych przedstawieniach dostarczanych do domu oraz rozmowa z podróżnikiem Tonym Wheelerem. Było też dopasowywanie wypowiedzi związanych z pracą zwierząt i zadanie otwarte dotyczące tajemniczej metalowej kuli na plaży w Hamamatsu.

W czytaniu znalazły się między innymi teksty o technice pomodoro, opowiadanie pod tytułem Il diario segreto oraz dwa teksty o spędzaniu wolnego czasu. Pierwszy z nich miał charakter narracyjny i dotyczył piątkowego wieczoru bohatera, drugi opisywał sposoby spędzania wolnego czasu przez Włochów.

Część językowa obejmowała tekst o filmie związanym z Leonardem da Vinci, słowotwórstwo w tekście o nietypowej focaccerii w londyńskiej budce telefonicznej oraz tłumaczenie fragmentów zdań na język włoski.

W wypowiedzi pisemnej zdający wybierał jeden z dwóch tematów: rozprawkę o wykorzystywaniu sztucznej inteligencji w nauce języków obcych albo artykuł na stronę szkoły po spotkaniu z ekologiem pod hasłem Woda to skarb.

Co było w arkuszu z języka francuskiego?

W części ze słuchania pojawiły się teksty o Wielkim Zielonym Murze w Afryce, dwujęzyczności i nauce francuskiego w Melbourne oraz rozmowa z kucharzem Dominique. Drugie zadanie słuchowe dotyczyło owoców, a trzecie było zadaniem otwartym na podstawie wywiadu ze slamerem Fabienem.

W czytaniu pojawił się tekst o paryskim metrze, tekst z lukami o Émilie du Châtelet oraz dwa teksty związane z salonami fryzjerskimi. Jeden miał charakter literacko-narracyjny, drugi opisywał salon fryzjerski jako lokalną przestrzeń relacji społecznych.

Część językowa obejmowała tekst o Banksym, zadanie z lukami w tekście o pierwszej windzie oraz uzupełnianie zdań z wykorzystaniem podanych wyrazów w odpowiedniej formie.

W wypowiedzi pisemnej można było napisać rozprawkę o zaletach i wadach wysyłania kartek pocztowych albo artykuł o grze miejskiej związanej z historią miejscowości.

Co było w arkuszu z języka hiszpańskiego?

W części ze słuchania pojawiły się teksty o zachętach do zamieszkania w wyludniających się miejscowościach oraz rozmowa z kobietą pracującą w radiu. Kolejne zadanie dotyczyło muzeów, a zadanie otwarte opierało się na wypowiedzi o Klubie Odkrywców.

W czytaniu znalazł się tekst o Casa de las Siete Chimeneas w Madrycie, tekst z lukami o Diego Maradonie oraz dwa teksty dotyczące rodziny. Pierwszy pochodził z prozy Isabel Allende i dotyczył relacji Féruli z Clarą, drugi przedstawiał historię braci Dassler i powstanie marek Adidas oraz Puma.

Część językowa obejmowała tekst o meksykańskim Sherlocku Holmesie, uzupełnianie luk w tekście Un dilema oraz przekształcanie zdań tak, aby zachować sens zdania wyjściowego.

W wypowiedzi pisemnej zdający wybierał między rozprawką o istnieniu ogrodów zoologicznych a listem do znanego hiszpańskojęzycznego szefa kuchni mieszkającego w Polsce w sprawie szkolnej uroczystości Día de los Hispanos.

Co było w arkuszu z języka rosyjskiego?

W części ze słuchania pojawiły się teksty o inteligentnych skarpetach SmartSocks, fotografowaniu jedzenia i akcji ParkArt, której celem była ochrona uszkodzonych drzew. Drugie zadanie dotyczyło obuwia, a zadanie otwarte było rozmową o Kopenhadze jako mieście rowerów.

W czytaniu znalazły się teksty o tajemnicach obrazów, tekst z lukami o najszybszym żółwiu świata oraz dwa teksty związane z samochodami: humorystyczny fragment o nauce jazdy i tekst o zabawnych kradzieżach aut.

Część językowa obejmowała tekst o pomponach na czapkach, słowotwórstwo w tekście o kawie z chmurą waty cukrowej oraz uzupełnianie zdań z użyciem podanych wyrazów w odpowiedniej formie.

W wypowiedzi pisemnej można było napisać rozprawkę o zabieraniu psa w odwiedziny do znajomych albo artykuł na stronę szkoły po jej ukończeniu, z refleksją o wdzięczności i tradycjach szkolnych.

Na co trzeba było uważać?

• Na intencję autora lub mówiącego. W wielu zadaniach nie wystarczyło rozpoznać temat. Trzeba było zrozumieć, po co dana wypowiedź została sformułowana.
• Na różnicę między faktem a opinią. Ten typ myślenia pojawiał się w arkuszach i mógł być pułapką dla osób, które szukały tylko podobnych słów.
• Na odpowiedzi brzmiące znajomo. Część dystraktorów mogła wykorzystywać słowa z tekstu, ale prowadzić do innego sensu.
• Na zadania otwarte. Uzupełnienie luki wymagało precyzyjnego oddania sensu, a nie ogólnego streszczenia.
• Na pełną poprawność językową. W zadaniach gramatycznych liczyła się forma, ortografia, szyk i dopasowanie do całego zdania.
• Na limity wyrazów w zadaniach 9. W kilku arkuszach polecenie ograniczało liczbę wyrazów wpisywanych w lukę.
• Na formę wypowiedzi pisemnej. Rozprawka, artykuł i list wymagają innej organizacji tekstu, innego tonu i innych środków językowych.

Które typy zadań mogły być najtrudniejsze?

1. Zadania otwarte ze słuchania. Zdający musiał nie tylko zrozumieć nagranie, ale jeszcze zapisać odpowiedź w języku obcym. To podwójna trudność: rozumienie plus precyzyjne sformułowanie.
2. Zadanie 6 z dwoma tekstami. Ten typ zadania wymagał zmiany trybu pracy. Najpierw trzeba było odpowiedzieć na pytania zamknięte do pierwszego tekstu, a potem uzupełnić informacje na podstawie drugiego tekstu. Łatwo tu o zmęczenie i utratę czujności.
3. Zadania z transformacjami i tłumaczeniem fragmentów zdań. W tych zadaniach nie wystarczało rozumienie znaczenia. Trzeba było zastosować konkretną strukturę gramatyczną i zmieścić się w limicie wyrazów.
4. Wypowiedź pisemna. Tematy nie były oderwane od życia, ale wymagały pilnowania wszystkich elementów polecenia. Uczeń, który napisał ciekawy tekst, ale pominął jeden z wymaganych aspektów, mógł stracić punkty.

Jakie błędy były prawdopodobne?

• Zaznaczenie odpowiedzi tylko dlatego, że zawiera słowo podobne do słowa z tekstu.
• Pominięcie przeczenia, ograniczenia albo warunku w poleceniu.
• Mylenie ogólnego tematu tekstu z główną intencją wypowiedzi.
• Udzielanie zbyt ogólnej odpowiedzi w zadaniach otwartych.
• Wpisanie poprawnego znaczeniowo, ale niepoprawnego gramatycznie fragmentu.
• Przekroczenie limitu wyrazów w zadaniach wymagających krótkiego uzupełnienia.
• W wypowiedzi pisemnej: napisanie tekstu na temat, ale bez realizacji wszystkich punktów z polecenia.
• W rozprawce: podanie argumentów bez jasnego stanowiska albo bez logicznego rozwinięcia.
• W artykule lub liście: zbyt szkolny, sztuczny ton albo brak elementów typowych dla wskazanej formy.

Co ten arkusz mówi przyszłym zdającym?

Przyszły maturzysta powinien wyciągnąć z tych arkuszy bardzo praktyczny wniosek: przygotowanie do matury rozszerzonej z języka obcego nie może polegać wyłącznie na uczeniu się słówek i robieniu testów wyboru.

Trzeba ćwiczyć cztery rzeczy:

1. Rozumienie sensu całej wypowiedzi. Po wysłuchaniu albo przeczytaniu tekstu warto umieć odpowiedzieć: kto mówi, po co mówi i jaki jest główny wniosek.
2. Pracę z dystraktorami. Przy każdej odpowiedzi trzeba sprawdzić, czy ona naprawdę wynika z tekstu, czy tylko brzmi znajomo.
3. Precyzyjne uzupełnianie luk. To wymaga gramatyki, ale też wyczucia całego zdania.
4. Pisanie według polecenia. Najpierw trzeba rozbić temat na obowiązkowe elementy, a dopiero potem pisać tekst.

Dobry wynik na maturze rozszerzonej z języka obcego często nie zaczyna się od trudnych słów. Zaczyna się od spokojnego czytania polecenia.

Jak ćwiczyć po takim arkuszu?

• Po każdym zadaniu ze słuchania zapisz jednym zdaniem główny sens nagrania.
• Przy zadaniach zamkniętych zaznacz w tekście fragment, który naprawdę uzasadnia odpowiedź.
• W zadaniach otwartych sprawdzaj, czy odpowiedź jest jednocześnie sensowna i gramatycznie dopasowana.
• Przy gramatyce ćwicz nie tylko reguły, ale całe zdania w kontekście.
• Przed pisaniem wypowiedzi zrób krótką listę elementów, które muszą się pojawić w tekście.
• Po napisaniu pracy sprawdź osobno: treść, formę, spójność, język i limit wyrazów.

Ten zestaw arkuszy dobrze pokazuje, że matura rozszerzona z języka obcego sprawdza dojrzałość językową. Nie tylko to, czy zdający zna słowo, ale czy potrafi użyć języka do zrozumienia człowieka, tekstu, intencji i sytuacji.